“Fişeğin yada boş koyanın, fişek yatağından çıkarmaya yarayan tertibata” kovan atma tertibatı denir. Otomatik ve toplu tabancalarda, değişik şekillerde gerçekleşmektedir.

Toplu Tabancalarda Kovan Atma Tertibatı

Namluları ve silindirleri sabit olan toplu tabancalarda, namlunun yan tarafına veya genellikle namlunun altına konulan ve silindirin ortasından geçen bir harbi yardımıyla top yuvalarındaki fişek veya kovanlar teker teker önden geriye itilmek suretiyle çıkartılır.

Namluları, silindir ile birlikte çerçeveden açılabilen toplu tabancalar ile yalnız silindiri bir mandal vasıtası ile çerçeveye kilitlenip açılabilen toplu tabancalarda; silindirin gerisine ve aynı zamanda silindirin içerisine yerleştirilmiş tüm fişekler, koyanın dip kısmındaki çıkıntıya takılarak, yıldız şeklindeki tırnak tarafından dışarıya doğru çıkartılırlar.

Fişeklerin kovan kısmının dip tablalarındaki çıkıntı. (A) tırnağının üzerine oturtulmuştur. (A) tırnağı. (B) tırnak milinin namlu altında, namlu ucuna yakın yerde bulunan diğer ucundan geriye doğru itilmektedir. (B) tırnak milinin bu hareketi ile top yuvalarına yerleştirilmiş ve dip tablalarındaki çıkıntıları. (A) tırnağı üzerine oturtulmuş bulunan tüm fişek veya kovanları aynı anda dışarıya çıkar maktadır.

Otomatik Tabancalarda Kovan Atma Tertibatı

Fişek yatağında bulunan fişek, ateş edilince meydana gelen barut gazı basıncı ile çekirdek namluyu terk ederken, ters yöndeki basınç kovan dip tablasına baskı yapar ve mekanizmayı geriye doğru iter. Bu geri itme sırasında sürgü üzerine yerleştirilen tırnak yardımıyla boş kovan geriye gelir. Gövdenin arka tarafta bulunan çıkıntıya çarpan kovan, kovan atma boşluğundan dışarıya atılır. Burada karşımıza iki kavram çıkmaktadır. Bunlar, TIRNAK ve ÇIKARICIDIR.

Tırnak Otomatik tabancalarda; “sürgü üzerinde Makineli tabancalarda (MP-5 gibi) ise mekanizma başı üzerine yerleştirilmiş, fişek yatağından fişek yada boş kovanı çıkartmaya” yarayan bir parçadır. Dışarıdan bakıldığı zaman görünmeyen kendisine ait hareketli bir yayı vardır.

Toplu tabancalarda tırnak; “silindirin tam ortasından geçen ve namlunun alt kısmına kadar uzanan bir mil ve bu milin gerisinde bulunan yıldız şeklindeki parçadan” oluşur.

Çıkarıcı (Boş Kovan Atacağı)

Otomatik tabancalarda genellikle, “tırnağın karşısına gelecek bir yerde, gövde üzerine yerleştirilmiş ve sabit bir şekilde bulunan çıkıntıdan” ibarettir.

Tırnak ve çıkarıcı parçalarının şekilleri, mekanik yapıları ve silah üzerinde yerleştiril dikleri yerler, çeşitli tip ve marka tabancalarda kısmen değişik olmasına rağmen genel itibariyle aynı görevi yapmaktadırlar.

Otomatik tabancalarda kovan atma tertibatının çalışması

(A) tırnak kolunun her iki ucu aşağı ve yukarı doğru hareket etme kabiliyetine sahiptir.

2. yayı ise devamlı olarak
3. oku istikametinde tırnak kolunu iter. Kolun diğer ucu,
4. oku istikametinde devamlı olarak itilir.

Silahın dolduruşu sırasında tırnak, namlu istikametine doğru süratle giderken ilk önce (D) fişeğinin dip tablasına, kenara yakın ve dış tarafından çarpar. Tırnağın uç kısmının kavisli olmasından dolayı, çarpma sırasında yukarıya doğru yükselir ve yay vasıtasıyla da devamlı